‘මී උණ’ ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වී දිවි රැක ගනිමු

මී උණ රෝගය ව්‍යාප්තවීමේ වැඩි අවධානමක් පවතින බැවින් වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ ප්‍රධාන වසංගත රෝග විද්‍යාඥ වෛද්‍ය සුදත් සමරවීර මහතා විසින් මහජනතාව මී උණ රෝගය පිළිබදව දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් “අවධානමට පෙර අවධානය” යනුවෙන් වැඩපිළිවෙළක් ආරම්භ කළා. මෙම ලිපිය මී උණ රෝගය සහ එයින් වැළකෙන ආකාරය පිළිබදවයි.

කෘෂිකාර්මික, විශේෂයෙන් වී ගොවිතැනේ නිරත ගොවීන් සුලභව මුහුණ දෙන මෙම රෝගය ‘මාරාන්තික’ රෝගයක් බවයි වාර්තා වන්නේ. මේ ‘මී උණ’ සහ එයින් වැළකෙන ආකාරය ගැන සරල පැහැදිලි කිරීමක්.

‘මී උණ’ මුල් රෝග විනිශ්චය සහ සුදුසු ප්‍රතිකාර නොමැති වුවහොත් රෝගියා අසාධ්‍ය තත්ත්වයට හෝ මරණයට හේතු විය හැකියි. මී උණට අමතරව මීයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් තවත් රෝගාබාධ කිහිපයක් ඇතිවිය හැකි බවයි වෛද්‍යවරු කියන්නේ.

මී උණේ හි මුල් රෝග ලක්ෂණ වෙනත් රෝගාබාධවල රෝග ලක්ෂණවලට සමාන විය හැකියි.

රෝග ලක්ෂණ

  • උණ
  • වමනය
  • හිසරදය
  • මාංශ පේශි වේදනාව
  • සන්ධි වේදනාව හෝ ඉදිමීම (පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකුගෙන් 5 දෙනෙකු පමණ මෙය ඇත)
  • දද

රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් බැක්ටීරියා සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් දින 3 සිට 10 දක්වා ආරම්භ වන නමුත් සති 3 ක් තරම් ප්‍රමාද විය හැකිය. මෙම කාලය වන විට, ආසාදනයට හේතු වූ ඕනෑම මීයන් හෝ සීරීම් තුවාලයක් සාමාන්‍යයෙන් සුව වී ඇත.

උණ ආරම්භ වී දින 2 සිට 4 දක්වා කාලය තුළ අත් සහ පාදවල කැක්කුමක් ඇතිවිය හැකිය. මෙම කැසීම කුඩා ගැටිති සහිත පැතලි, රතු පැහැ ප්‍රදේශ ලෙස පෙනේ. සන්ධි එකක් හෝ කිහිපයක් ඉදිමී, රතු හෝ වේදනාකාරී විය හැකිය.

හැවර්හිල් උණ (දූෂිත ආහාර හෝ ජලය පානය කිරීමෙන් පසු ඇතිවිය හැකි ආසාදන වර්ගය) Haverhill Fever සමඟ ඇති වන රෝග ලක්ෂණ ස්ට්‍රෙප්ටොබැසිලරි මී උණ හා සමාන වන නමුත් වඩාත් දරුණු වමනය සහ උගුරේ අමාරුව ඇතුළත් විය හැකිය.

ස්ට්‍රෙප්ටොබැසිලරි streptobacillary මී උණ හි සංකූලතා

  • උදරයේ මෙන් ශරීරයේ ඇතුළත උදරය
  • අක්මාව සහ වකුගඩු ආසාදන
  • පෙනහළු (නියුමෝනියාව) සම්බන්ධ ආසාදන
  • මොළය හා ස්නායු පද්ධතිය සම්බන්ධ ආසාදන)
  • හෘදයට සම්බන්ධ ආසාදන

ස්ට්‍රෙප්ටොබැසිලරි මී උණ ආසාදනය ඇති පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු මිය යයි.

ස්පිරිලරි Symptoms  මී උණ හි (සොඩොකු) හි රෝග ලක්ෂණ

  • උණ (එය නැවත නැවතත් පැමිණිය හැකිය)
  • තුවාලයේ ඉදිමීම හෝ තුවාලයක් ඇතිවීම (තිබේ නම්)
  • ඉදිමුණු වසා ගැටිති (වසා ගැටිති පෙරීම කරන කුඩා ග්‍රන්ථි, වසා පද්ධතිය හරහා සංසරණය වන පැහැදිලි තරලය සහ ආසාදන වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට උපකාරී වේ)
  • රාෂ් (සොඩොකු ඇති පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකුගෙන් 5 දෙනෙකු පමණ මෙය ඇත)
  • ශරීරය පුරා හෝ දෂ්ට කළ තුවාලයේ ප්‍රදේශයට ආසන්නයේ පමණක් දක්නට ලැබේ (තිබේ නම්)

මෙම රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ බැක්ටීරියා රැගෙන යන සතෙකුට නිරාවරණය වීමෙන් දින 7-21 කට පසුවය.

මී උණ පැතිරෙන්නේ කෙසේද ?

මිනිසුන් හට මී උණ වැළදිය හැකි ආකාර කිහිපයක් තිබේ :

  • බැක්ටීරියා රැගෙන යන මීයන් සපා කෑම හෝ සීරීම් හරහා. ඇස්, නාසය හෝ මුඛය වැනි තුවාලයක්, විවෘත සමක් හෝ ශ්ලේෂ්මල පටලයකින් බැක්ටීරියාවට කෙලින්ම ශරීරයට ඇතුළු විය හැකිය.
  • බැක්ටීරියා රැගෙන යන මීයන්ගේ මුත‍්‍රා මගින්.
  • බැක්ටීරියා සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන්. කප්පාදුව හෝ සීරීම් හෝ ඇස්, නාසය හෝ මුඛය වැනි ශ්ලේෂ්මල පටල වැනි විවෘත සම හරහා බැක්ටීරියා ශරීරයට ඇතුළු විය හැකිය.
  • බැක්ටීරියා රැගෙන යන මීයන්ගෙන් කේඨය (කෙළ) මුත‍්‍රා වලින් දූෂිත ආහාර හෝ බීම පරිභෝජනය කිරීම

මී උණ එක් පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට පැතිරෙන්නේ නැත .

මී උණ බරපතල හෝ මාරාන්තික රෝගයක් විය හැකිය. 

ඔබට  මී උණ හි යම් සලකුණු හෝ රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් වහාම ඔබේ වෛද්‍යවරයා හමුවන්න .

මී උණ අමතරව මීයන් වෙනත් රෝග මිනිසුන්ට බෝ කළ හැකිය.

මී උණ සඳහා ඉහළ අවදානම් සහිත පුද්ගලයින්

මී උණ ඇති කරන බැක්ටීරියා සමඟ සම්බන්ධ වන ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට රෝගය වැළඳීමේ අවදානමක් ඇත. මුල් රෝග විනිශ්චය සහ සුදුසු ප්‍රතිකාර නොමැතිව මී උණ දරුණු රෝග හා මරණයට හේතු විය හැකි බව මතක තබා ගන්න. මී උණ ආසාදනය සඳහා වැඩි අවදානමක් ඇති පුද්ගලයින්ට ඇතුළත් වන්නේ:

  • තම නිවසේ සුරතල් මීයන් හෝ වෙනත් මීයන් ඇති අය
  • සජීවී හෝ ශීත කළ පෝෂක මීයන් හෝ වෙනත් මීයන් තම නිවසේ සිටින පුද්ගලයින්
  • මීයා හෝ වෙනත් මීයන් විසින් සපා කෑ හෝ සීරීමට ලක්වූ පුද්ගලයින්
  • සත්ව පර්යේෂණාගාරවල හෝ සුරතල් ගබඩාවල වැනි මීයන් හෝ වෙනත් මීයන් සමඟ වැඩ කරන අය
  • මීයන් බෝවන ප්‍රදේශවල ජීවත් වන හෝ කාලය ගත කරන අය
  • මීයන් සමඟ සම්බන්ධතා ඇති දරුවන්
    • අවුරුදු 5 හෝ ඊට අඩු ළමයින්ට ඔවුන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය තවමත් වර්ධනය වෙමින් පවතින නිසා මී උණ ආසාදනය වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. මීට අමතරව, ඔවුන් කොපමණ වාරයක් අත් සේදිය යුතුද යන්න සහ නිසි ලෙස එය කරන්නේ කෙසේදැයි දැන ගැනීමට ඇති ඉඩකඩ අඩුය. ළදරුවන්ට සහ කුඩා දරුවන්ට අපිරිසිදු ඇඟිලි කටේ තබා හෝ පොදු ගෘහස්ථ වස්තූන් දූෂණය කළ හැකිය.
  • වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි වැඩිහිටියන්, ගර්භනී කාන්තාවන් හෝ දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති අය ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට අපහසු අය (නිදසුනක් වශයෙන්, පිළිකා, එච්.අයි.වී / ඒඩ්ස්, අවයව තැන්පත් කිරීම් හෝ ස්ටෙරොයිඩ් වැනි ඇතැම් ඖෂධ ගන්නා අය).

ඔබට මී උණ හි කිසියම් රෝග ලක්ෂණයක් ඇත්නම්, වහාම සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙක් හමුවී රෝග ලක්ෂණ පවසා ප‍්‍රතිකාර ලබා ගන්න.

සැකසුම – තුෂාර වල්ගම

අන්තර්ගත මූලාශ‍්‍ර: රෝග පාලන හා නිවාරණ සඳහා මධ්‍යස්ථානය

Ad Widget

Recommended For You

About the Author: Editor

Leave a Reply

Your email address will not be published.