ලෝක ජනාවාස දිනය: 1986 සිට 2020 දක්වා සියලු තොරතුරු

2020 ලෝක ජනාවාස දින සැමරුම් උත්සවය අතිගරු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ආශීර්වාදයෙන්, අග්‍රාමාත්‍ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සහ ග්‍රාමීය නිවාස සහ ඉදිකිරීම් හා ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය කර්මාන්ත ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය  අමාත්‍යා ඉන්දික අනුරුද්ද මහතාගේ ආරාධනයෙන් ඔක්තෝම්බර් 05 දින ප.ව. 02.00 ට අරලියගහ මන්දිරයේදී පැවැත්වේ.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින්, 1985 වසරේ වාර්ෂික සැසිවාරයේදී ඉදිරිපත් කෙරුණු යෝජනාවකට අනුව 1986 වසරේ සිට සෑම වසරකම ඔක්තෝබර් මස ප්‍රථම සඳු දින ලෝක ජනාවාස දිනය (World Habitat Day) වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබේ. ඒ අනුව මෙවර ලෝක ජනාවාස දිනය ඔක්තෝබර් මස 05 වන සඳු දිනට යෙදී ඇත. පසුගිය වසර 33 ක කාලය තුළ නිවාස හා ජනාවාස ක්ෂේත්‍රයට අදාළ විවිධ වූ තේමාවන් යටතේ ලෝක ජනාවාස දින සැමරුම සිදුකරනු ලැබීය.

සෑම වර්ෂයකම විශේෂිත වූ තේමාවක් යටතේ ලෝක ජනාවාස දිනය සමරනු ලබන අතර මෙවර  තේමාව වනුයේ “Housing for All : A Better Urban Future” (සැමට සුවපහසු නිවසක් – සතුට සපිරි නගරයක්) යන්නයි.

ලෝක ජනාවාස දිනය ලොව පුරා ක්‍රියාවට නංවන එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව ජනාවාස වැඩසටහනේ (UN-Habitat) ශ්‍රී ලංකාවේ නියෝජිත ආයතනය වන්නේ නිවාස විෂයභාර අමාත්‍යාංශය යි. ඒ අනුව මෙම අමාත්‍යාංශයට අනුබද්ධිත ආයතන හා නිවාස හා ජනාවාස සංවර්ධනයට අනුගතව කටයුතු කරන සෙසු අමාත්‍යාංශ, රාජ්‍ය ආයතන හා වෙනත් සංවිධාන සහාය කර ගනිමින් ලෝක ජනාවාස දිනය නිමිතිකොට පසුගිය වර්ෂයන්හි සිදුකල ප්‍රධාන වැඩසටහන් පහත පරිදි වේ.

  • සංවර්ධන වැඩසටහන්
  • ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්
  • ළමා වැඩසටහන් – චිත්‍ර/නාට්‍ය/රචනා තරඟ/චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන
  • තිරසර ජනාවාස සංවර්ධනය ප්‍රචලිත කිරීම
  • හිමිකම් ඔප්පු ලබාදීම
  • නාගරික නිවාස ක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන්
  • ජනාවාස දින තේමාවට අදාළ දේශන, ප්‍රදර්ශන හා වැඩමුළු පැවැත්වීම සහ මුල්දින කවර, සමරු මුද්දර හා කොඩි සකස් කිරීම, වැඩමුළු පැවැත්වීම
  • අඩු පහසුකම් ජනාවාස ප්‍රතිසංස්කරණය හා ඒවායෙහි පදිංචිකරුවන් සඳහා වැඩමුළු පැවැත්වීම
  • ව්‍යවසායකත්ව ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් සංවිධානය
  • යෞවන ප්‍රජාව සඳහා වැඩසටහන් සංවිධානය
  • වෘත්තීය පුහුණු වැඩසටහන් පැවැත්වීම

ලෝක ජනාවාස දිනය සැමරීමේ අරමුණු :

ලෝක ජනාවාස දිනයක් ප්‍රකාශයට පත් කර ලොව පුරා සැමරීමේ ප්‍රධාන අරමුණු පහත පරිදි වේ.

  • නිවාස හා ජනාවාසකරණය හා ඒ හා සම්බන්ධ ගැටළු පිළිබඳ සියලු පාර්ශවකරුවන්ගේ අවධානය යොමු කිරිම. (ප්‍රජාව, නිලධාරීන්, විද්වතුන්, දේශපාලන අධිකාරිය, පාසල් ළමුන්, විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යයින් ඇතුළු සමාජයේ සෑම කණ්ඩායමකම)
  • එමෙන්ම සමාජයේ සෑම කණ්ඩායමකටම හා සෑම පුද්ගලයකුටම මේ සඳහා තිබෙන වගකීම් පිළිබඳව සිහිපත් කිරීම හා ලබා දිය හැකි දායකත්වය පිළිබඳව නැවත සිතීමට සැලැස්වීම.

2020 ලෝක ජනාවාස දිනය නිමිත්තෙන් ක්‍රියාකිරීමට නියමිත වැඩසටහන් :

ඒ අනුව ලෝක ජනාවාස දින ජාතික උත්සවය ඔක්තෝබර් මස 05 වන දින පැවැත්වීමට නියමිත අතර ලෝක ජනාවාස දිනය නිමිත්තෙන් ඔක්තෝබර් මාසය තුළදී හා ඉන් අනතුරුව ද විවිධ වැඩසටහන් සිදු කිරීමට අපේක්ෂිතය. ඉන් සමහරක් පහත පරිදි වේ.

  • ඔබට ගෙයක් රටට හෙටක් වැඩසටහන යටතේ වැඩ අවසන් නිවාස ඇතුළු අනෙකුත් ඉදිකරන ලද නිවාස ජනතා අයිතියට පත් කිරීම (දිවයින පුරා)
  • එම වැඩසටහන යටතේ හඳුනාගත් නව නිවාස ආරම්භ කිරීම (දිවයින පුරා)
  • හිමිකම් ඔප්පු ප්‍රදානය සිදුකිරීම
  • ලෝක ජනාවාස දින තේමාව අනුව ළමා වැඩසටහන් ( දිවයිනම ආවරණය වන පරිදි චිත්‍ර තරඟයක්) පැවැත්වීම
  • යක්කල වැරැල්ලවත්ත මධ්‍යම පාන්තික මහල් නිවාස ක්‍රමය ආරම්භ කිරීම
  • අවතැන් වූ ප්‍රජාව සඳහා ඉදිකර නිමකර ඇති නිවාස ජනතා අයිතියට පත් කිරීම
  • දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්, දේශන හා  වැඩමුළු, උපදේශන වැඩසටහන්, ප්‍රජා සහභාගිත්ව වැඩසටහන්
  • ඉදිකිරීම් ශිල්පී පුහුණු වැඩසටහන්

1986 වසරේදී ලෝක ජනාවාස දින ප්‍රථම සැමරුම “Shelter is My Right” (නිවස මගේ අයිතියකි) යන තේමාව යටතේ සමරනු ලැබීය.

ඉන් අනතුරුව ලෝක ජනාවාස දිනයේ තේමාව ග්‍රාමීය නිවාස සංවර්ධනය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සකස් වුවද මෑත කාලීනව නගර,  නාගරික ජනාවාස හා සම්බන්ධ ගැටළු කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.

පසුගිය වර්ෂයන්හි පහත තේමාවන් මුල් කරගනිමින් ලෝක ජනාවාස දිනය සැමරීම සිදු කරන ලදි.

ලෝක ජනාවාස දිනය එක් දිනකට, සතියකට හෝ මසකට පමණක් සීමා නොකර, “සැමට සුවපහසු නිවසක් – සතුට සපිරි නගරයක්” යන තේමාව යථාර්තයක් කිරීම හා අතිගරු ජනිධිපතිතුමාගේ මගපෙන්වීම මත සෞභාග්‍යයේ දැක්ම රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කර එහි ප්‍රතිඵල ජනතාව වෙත ලබා දීම සඳහා මෙම අමාත්‍යාංශය හා ඊට අනුබද්ධ ආයතන නිරන්තරයෙන් විශාල කාර්යභාරයක් සිදු කරනු ඇත.

එමෙන්ම නිවාස ඉදිකිරීම් සම්බන්ධ සියලුම අමාත්‍යාංශ එක් අමාත්‍යාංශයක් යටතට ගැනීමෙන් සිදුකර ඇති ව්‍යූහාත්මක වෙනස තුලින් එම ආයතන අතර වඩාත් හොඳ සම්බන්ධීකරණයක් සිදු කරමින් පොදු නිර්නායක යටතේ කඩිනමින් වැඩසටහන් සිදු කිරීමට අපේක්ෂිතය. මෙහිදී නාගරික සංවර්ධන හා නිවාස යන කැබිනට් අමාත්‍යාංශය යටතේ

  • ග්‍රාමීය නිවාස සහ ඉදිකිරීම් හා ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය කර්මාන්ත ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය  අමාත්‍යාංශය
  • නාගරික සංවර්ධන, වෙරළ සංරක්ෂණ, අපද්‍රව්‍ය බැහැර කරලීම හා ප්‍රජා පවිත්‍රතා රාජ්‍ය  අමාත්‍යාංශය
  • වතු නිවාස හා ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

යන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ක්‍රියාත්මක වන බැවින් එම අමාත්‍යාංශ යටතේ ඇති සියලු ආයතන (NHDA, CMA,  SEC, UDA, USDA ආදී ) ඒකාබද්ධව සැලසුම් කරන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපේක්ෂිත අතර මෙම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය නෛතික හා ආයතනික ව්‍යුහාත්මක රාමුව මේ වන විට සකස් කර ඇත.

ඒ අනුව මෙම අමාත්‍යාංශය හා ආයතන මඟින් ඒකාබද්ධ වූ සංවර්ධන වැඩසටහන් සිදු කිරීම මෙන්ම අනපනත්, ප්‍රතිපත්ති, රෙගුලාසි නියාමන කාර්යයන් සිදු කිරීමෙන් නියමිත ප්‍රමිතීන් වලට නිවාස සකස් කිරීම, පරිසර හානි අවම වන ලෙස වඩාත් හොඳ සැලැස්මකින් යුතු ග්‍රාමීය, නාගරික, වතු, අවතැන් වූ ප්‍රජාව, මධ්‍යම ප්‍රාන්තික ප්‍රජාව ඇතුළු සියලු ජන කොටස් වල නිවාස ගැටළු සඳහා අවශ්‍ය මැදිහත් වීම ආදී කාර්යයන් සිදු කරනු ලබයි. අනෙකුත් සියලු ආයතන හා ප්‍රජා දායකත්වය ද ලබා ගනිමින් “සැමට සුවපහසු නිවසක් – සතුට සපිරි නගරයක්” යන තේමාව යථාර්තයක් බවට පත් කිරීමට නිරන්තරයෙන් කටයුතු  කෙරෙනු ඇත.

Ad Widget

Recommended For You

About the Author: Editor(T)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *