මිනිස්-අලි ගැටුම: ඉගෙන නොගත් පාඩම්

ඉතිහාසයෙන් ඉගෙන ගත නොහැකි අයට එය නැවත කිරීමට සිදුවනු ඇත.” ජෝර්ජ් සන්ටායනා Those who cannot learn from history are doomed to repeat it.” George Santayana

1949 දී ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලබා වසරකට පසු එවකට පැවති එජාප ආණ්ඩුව විසින් පත් කළ ‘වනජීවී සංරක්ෂණය පිළිබඳ කමිටුවක් Committee on the Preservation of Wildlife (Sessional paper XIX – 1949) නිර්දේශ කළේ සංවර්ධන කටයුතු සිදුවන විට යෝජිත ප්‍රදේශවල ජීවත්වන අලි ජාතික සංචිත හා අභයභූමිවලට ගෙන යන ලෙසත් තාවකාලික අලිමංකඩ නිර්මාණය කළ යුතු බවත්ය.

අදාළ කමිටුවේ හොඳ අර්ථවත් නිර්දේශ පදනම් වී ඇත්තේ මූලික වශයෙන් සාර්ථක සාක්ෂි හා ඒ වන විට ඔවුන් සතුව තිබූ දැනුම මත ය. එකල රටේ මිනිස් ජනගහනය මිලියන අටකටත් වඩා අඩු වූ අතර වන අලි ඇතුන් ගහනය (wild elephant population) 1500ක් යැයි කියනු ලැබීය.  මෙම අගය නිවැරදි නොවන බවත් සත්‍ය අගය 10,000 ඉක්මවා ඇති බවත් අපි දැන් දනිමු.

වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව Department of Wildlife Conservation (DWC) විසින් 2011 දී කරන ලද සංගණනයකින් නිගමනය වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ වන අලි 6,000 ක් පමණ සිටින බවයි. සංරක්ෂණ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය Centre for Conservation Research (CCR)  සහ තවත් අය විසින් පසුගිය සියවසක පමණ කාලයක් තුළ කරන ලද සවිස්තරාත්මක පර්යේෂණවලින් හෙළි වී ඇත්තේ මෙම අලි ඇතුන් ශ්‍රී ලංකාවේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 60ක ජීවත් වන බවයි. මිනිසුන්. අලි ඇතුන් මිනිස් සිතියමක අත්තනෝමතික පරිපාලන සීමාවන්ට අනුගත නොවන නමුත් සෘතුමය ආහාර හා ජලය යන ප්‍රදේශ අතර පරාසයක ජීවත් වන බව මෙම පර්යේෂණයෙන් පෙනී යයි. මෙය ශතවර්ෂ ගණනාවක, දහස් ගණනක් නොව, වසර ගණනාවක පුහුණුවීම් සහ දේශීය මානව ප්‍රජාවන් තේරුම් ගෙන අනුගත වූ හැසිරීමකි.

වැදගත්ම දෙය නම්, දැන් අප දන්නා දෙය නම්, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවල අලි ගහනය එහි ප්‍රශස්ත සීමාවට පැමිණ ඇති බවයි. තවත් වන අලි ඇතුන් ඒවා තුළට ගෙන ගොස් ඒවා තුළට කොටු කළහොත්, ඔවුන් ඉක්මනින් කුසගින්නේ මිය යනු ඇත. අලියෙකුට එක් එක් දිනකට ජීවත් වීමට අවශ්‍ය විශාල ආහාර ප්‍රමාණය එකී භූමිවලින් තව දුරටත් සපයා ගත නොහැකිවීම මීට හේතුවයි. මීට අමතරව, පර්යේෂණ දත්ත වලින් පෙනී යන්නේ, ධාරිතාව ඉක්මවා ගිය විට, එකී භූමිවල වාසය කරන අලි ඇතුන්ට පවා අවශ්‍ය ආහාර සොයාගත නොහැකි වනු ඇති බවයි. 

එකම බෙරයට පහර දීම

1949 දී වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ද පිහිටුවන ලදී. වරෙක නිලධාරීන්ගේ අත්දැකීම් සහ ආයතනය තුළ සේවා කාලය දීර්ඝ කිරීම මත පදනම්ව වගකීම් සහිත තනතුරුවලට උසස් කරනු ලැබීය. අද, සහ නිවැරදිව, අත්දැකීම් පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර ඉහළට ළඟා වීමේ අභිලාෂය ඇති අයට ද සුදුසු අධ්‍යාපන සුදුසුකම් තිබිය යුතුය.

එනිසා, අලි ඇතුන් සීමිත ප්‍රදේශවලට තල්ලු කිරීම හා ඔවුන් වටා විදුලි වැටවල් ඉදිකිරීම, (බොහෝ විට දේශපාලන ඉල්ලුම මත) ඉතිහාසයේ හා විද්‍යාවේ පාඩම් නොසලකා හරිමින් (වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ) සිදු කිරීම පුදුමයට කරුණකි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ වන අලි කළමනාකරණය සඳහා වන වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙහි ජාතික ප්‍රතිපත්තිය (2006) මෙසේ පවසයි. “අලි ඇතුන්ට සහාය විය හැකි වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ PAs හැර වෙනත් ඉඩම් අලි සංරක්ෂණ හා කළමනාකරණ සැලසුම් වලට ඒකාබද්ධ කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.” එසේ තිබියදීත්, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පසුගිය වසර 72 තුළ මෙම ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාවට නැංවීම නැවත නැවත අසාර්ථක විය. ඉගෙනීමක් නොමැත.

ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාවට නැංවීම

2017 දී වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සිය 2006 ප්‍රතිපත්තිය යාවත්කාලීන කළේ පාර්ශවකරුවන් – පර්යේෂකයන්, විද්‍යාඥයින්, හිටපු ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීන්, සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් සහ වෙනත් අයගේ සහායෙනි. පළමු ක්‍රියාමාර්ගය වූයේ ‘මහා පරිමාණ අලි එළවීම පිළිබඳ – large scale elephant drives වගන්තිය ඉවත් කිරීමයි. බොහෝ දුරට එය පදනම් වී ඇත්තේ වලවේ බටහිර ඉවුරේ සිට ලුණුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානය දක්වා වූ අවසන් අලි එළවීමේ අමිහිරි අත්දැකීම් මත ය. එසේ පන්නා දමනු ලැබූ අලි ඇතුන්ගෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ගැහැණු සතුන් හා පැටවුන් විය. මිනිස් අලි ගැටුමට Human–Elephant Conflict (HEC) හේතු නොවන පැටවුන් එළවා දැමූ නමුත් මිනිසුන් සමග නිරන්තර ගැටුම් ඇතිකර ගන්නා පිරිමි අලි බහුතරයක් පන්නා දැමිය නොහැකි විය. 

සංරක්ෂණ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය Centre for Conservation Research (CCR)  විසින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව, අලි එළවා දැමීමෙන් පසු මිනිස් – අලි ගැටුම පැවති තත්ත්වයට සමාන හෝ නරක යැයි සංවර්ධන ප්‍රදේශයේ ජනතාවගෙන් සියයට 71 ක් සිතූහ. ඒ සමග ජාතික වනෝද්‍යානය තුළ පෝෂණය වෙමින් සිටි ගව පට්ටි සාගින්නෙන් මිය ගියහ. එබැවින් මෙම අලි පන්නා දැමීම නිසා ගව පට්ටිවලට සිදු වූ හානිය රුපියල් මිලියන 62ක් බවට ගණන් බැලූ අතර  ප්‍රදේශයේ මිනිස් – අලි ගැටුම විසඳීමට කිසිවක් නොකළ අතර අලි ඇතුන්ට සැලකිය යුතු හානියක් ද සිදු විය. ඉතින් අත්කරගත්තේ කුමක්ද?

අලි එළවීම / පන්නා දැමීම පිළිබඳ වගන්තියට අමතරව, ප්‍රතිපත්තියේ ඉතිරි බොහෝමයක් විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණ මත පදනම් වූ අතර එය ක්‍රියාත්මක කළේ නම් අද සිදු වන ඝාතන වළක්වා ගත හැකිව තිබුණි. කළමනාකරණ අලි රක්ෂිත Managed Elephant Reserves (MERs) පිහිටුවීම ඊට ඇතුළත් ය. වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට වඩා දේශීය ගොවි ප්‍රජාවන්ගේ අධිෂ්ඨාන සහගත බලපෑම් හේතුවෙන් හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය සඳහා දැන් කළමනාකරණ අලි රක්ෂිත සදහා පොරොන්දුවක් ලබාදී ඇත. මෙම සංචිතය නිර්මාණය කිරීම කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් සම්මත කර තිබියදීත්, එය ක්‍රියාත්මක කිරීම දේශපාලනඥයින්ගේ ආත්මාර්ථකාමිත්වය සහ ඊට සම්බන්ධ රජයේ ආයතනවල උදාසීනත්වය අඛණ්ඩව වළක්වනු ලැබේ. 2006 ප්‍රතිපත්තියේ ද තත්වය මෙයයි. කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරනු ලැබුවද, එය කිසි විටෙකත් පූර්ණ ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවූ අතර, වන ජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එහි ප්‍රතිරෝධය ඇති නොවන අංශ තෝරා ගැනීම පමණක් සිදු විය.

ප්‍රගතිය සඳහා ක්‍රියාකාරී සැලැස්මක්

2020 දී ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා මිනිස් අලි ගැටුම් අවම කිරීම සඳහා ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මක් යෝජනා කිරීම සඳහා කමිටුවක් පත් කළේය. (ලෝකයේ ඉහළම ‘මිනිස් – අලි ගැටුම් අනුපාතය‘ ඇති රට බවට ශ්‍රී ලංකාවට පිළිගත නොහැකි තත්ත්වයක් තිබේ) මෙම කමිටුව වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙ හි නියෝජිතයින්ගෙන් පමණක් නොව, මිනිස් – අලි ගැටුම් සිදුවන ප්‍රදේශවල දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන් ද ඇතුළුව සියලුම ප්‍රමුඛ පාර්ශවකරුවන්ගෙන් සමන්විත විය. මෙම කමිටුවේ මුලසුන හොබවන ලද්දේ ආසියානු අලි පරාසයන් 13 අතර මිනිස් – අලි ගැටුම් අවම කිරීම සහ අලි සංරක්ෂණය පිළිබඳ වඩාත් පළපුරුදු පර්යේෂකයෙකු වන ආචාර්ය ප්‍රිතිවිරාජ් ප්‍රනාන්දු විසිනි. අලි සංරක්ෂණය හා මිනිස් – අලි ගැටුම අවම කිරීම පිළිබඳ ඔහුගේ විශේෂඥ දැනුම කලාපය පුරා අපේක්ෂා කෙරේ.

කමිටුවේ වාර්තාව 2020 දෙසැම්බර් 17 වන දින ජනාධිපතිවරයා වෙත භාර දෙන ලදී. ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරන ලද සංශෝධිත ජාතික ප්‍රතිපත්තිය මත පදනම් වී ඇති අතර එය විද්‍යාත්මක පදනමක ඇති බව වටහා ගත හැකිය. මිනිසුන් සහ අලි ඇතුන් දිගින් දිගටම මිය යන අතර සැලැස්ම ප්‍රසිද්ධ කර නොමැත. මේ අතර සමහර ලේකම් කාර්යාල ලිපිගොනුව මත වාඩි වී සිටින අතර වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පසුගිය අවුරුදු 70 ක කාලය තුළ මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගෙන නැත.

තියුණු යථාර්ථය

2019 දී ශ්‍රී ලංකාව කනගාටුදායක ස්ථානයකට පැමිණියේය. ඒ ඉතිහාසයේ වැඩිම අලි මරණ සහ අලි පහරදීම් මගින් සිදු වූ මිනිස් මරණ සංඛ්‍යාව වාර්තා කරමිනි. 2019දී අලි 409 ක් සහ මිනිස් මරණ 121ක් වාර්තා විය. කොවිඩ් -19 වසංගතය නිසා ඇති වූ මිනිස් සංචලනය සීමා කිරීම හේතුවෙන් 2020 දී අඩුවීමක් සිදුවී ඇති නමුත් මේ වසරේ මේ දක්වා දින 119 ක් තුළ අලි 117 ක් මිය ගොස් ඇත.

මෙම අලි ඝාතනවලට අනවසර විදුලි වැට සහ හක්ක පටස් භාවිතාය ප්‍රධාන වී ඇත. හක්ක පටස් නම් දේශීයව නිෂ්පාදිත පුපුරණ ද්‍රව්‍ය සපා කෑ විට මුවතුළ පුපුරා යන අතර අලි ඇතුන්ගේ මුඛ කොටස් සහ හකු පුපුරා යාමෙන් රුධිර ගලනය හා සාගින්නෙන් මිය යාම සිදුවේ. වෙඩි තැබීම් වලින් මරණයට පත් වීමට දින හෝ සති ගණනක් ගත වේ. 

නිල සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව 2010 සිට 2020 දක්වා කාලය තුළ අලි 2,806ක් ඝාතනය කර ඇති අතර එය 2011 දී ගණනය කළ මුළු අලිගහනයෙන් සියයට 50 කට ආසන්නය. මෙම සංඛ්‍යා ලේඛන ඉහළ යාම මේ ආකාරයට සිදු වුවහොත් තවත් දශකයක් තුළ ලංකාවේ අලි සමූලඝාතනය වන බව අනුමාන කළ හැකිය.

වනාන්තරයේ ඉතිරිව සිටින අලි ඇතුන්ගේ සැබෑ සංඛ්‍යාව පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවය නිසා ඉතිරි සංඛ්‍යාව තිරසාරද, නැතහොත් අනාගත පැවැත්ම සඳහා ආපසු හැරවිය හැකි ප්‍රමාණයට වඩා අඩු අගයකට ඔවුන් ළඟා වී ඇත්දැයි සොයා බැලීම දුෂ්කර කරය. ඔවුන්ගේ විනාශය දැනටමත් තීරණය කළ හැකිය. එනිසා, සමහර දේශපාලනඥයන් ශ්‍රී ලංකාවේ අලි විශාල ප්‍රමාණයක් ඇති බවත්, එනිසා අලිගෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් හීලෑ කර ගැනීම ගැටලුවක් නැති බවටත් ප්‍රකාශ කරන්නේ කුමන විද්‍යාත්මක පදනමකින් දැයි පැහැදිලි නැත.

ශ්‍රී ලංකාවට වල් අලි අවශ්‍යයි

ශ්‍රී ලංකාවට සංවර්ධනය අවශ්‍ය බවට කිසිදු සැකයක් නැත. එහෙත් එය තිරසර ලෙස සැලසුම් කළ යුතුය. එසේ නැතිව පටු දේශපාලන (ඡන්ද) අභිලාෂන් ඉටුකර ගැනීමට කැසකවන දේශපාලන අවශ්‍යතා හෝ වුවමනා එපාකම් මත නොවේ.

අලියා යනු එහි පරිසර පද්ධතිය නිර්වචනය කරන ජීවියෙකි. ඔවුන් නොමැති විට පරිසර පද්ධතියේ සමතුලිතභාවය අවසන් වනු ඇත. අලි ඇතුන් සහ අනෙකුත් සියලුම වන ජීවීන් මේ රටට ආර්ථික ධනය ලබා දෙන ප්‍රභවයකි. වසංගතයට පෙර විදේශීය සංචාරකයින් දහස් ගණනක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියේ එහි නිවර්තන පරිසරය එහි සුන්දරත්වය භුක්ති විඳීමට ය. මේ රටට පැමිණෙන සංචාරකයින්ගෙන් 38%කට වඩා වැඩි පිරිසක් ජාතික උද්‍යානයකට හෝ අභයභූමිවල සංචාරය කරති. ඔවුන් එහි ගියේ ස්වාභාවික පරිසරය තුළ දිවි ගෙවන නිදහස් වන සතුන් දැකීමටය.

අලි ඇතුන් ද ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන්ගේ ආර්ථිකයට දායක වේ. මිනේරිය, කවුඩුල්ල, උඩ වලවේ, විල්පත්තුව සහ යාල ජාතික වනෝද්‍යාන අවට ඇති මෙම හෝටල්වල සෆාරි ජීප් රියදුරන්, හෝටල් හිමිකරුවන් සහ කම්කරුවන් සිය ගණනක් මේ සඳහා සාක්ෂි සපයයි. ඊට අමතරව, පරිසර සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් ද ගොවිජනතාවට ආදායමක් උපයා ගත හැකි අතර, එමඟින් ඔවුන්ගේ වගාවන් සඳහා මාස ගණනක් ශ්‍රමය කැපකර උපයා ගන්නා සුළු මුදලට වඩා වැඩි මුදලක් උපයා ගත හැකිය. මේ සඳහා රජය, පෞද්ගලික ව්‍යවසාය සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් අතර හවුල්කාරිත්වයක් අවශ්‍ය වනු ඇති නමුත් එමඟින් මෙම ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ දේශීය ජනතාවට ආර්ථික වටිනාකමක් ලබා දෙන බැවින් ඒවා සංරක්ෂණය ශක්තිමත් කරනු ඇත. මෙය දැනටමත් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන කිහිපයක ක්‍රියාත්මක වේ.

ජීවිත බේරා ගැනීම

2010 සිට 2020 දක්වා කාලය තුළ අලි පහරදීම් නිසා මිනිසුන් 800 කට වැඩි පිරිසකට ද ජීවිත අහිමි වූ බව අමතක නොකළ යුතුය. මොවුන් පියවරුන්, මව්වරුන්, පුතුන් හා දියණියන් වූ අතර, ඒ සෑම කෙනෙකුම වටිනා ජීවිතයක් විය. නමුත් යාවත්කාලීන කරන ලද ජාතික ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් ඒවා අඩු කළ හැකිව තිබුණි. මක්නිසාද යත්, එහි යෝජිත ක්‍රියාකාරකම් තුළ මිනිසුන්ගේ ආරක්ෂාව ඉතා වැදගත් කොට සලකා ඇති බැවිනි.

මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි වැටවල්වල දුර ප්‍රමාණය කිලෝ මීටර්වලින් 4500කි ! පුදුමයට කරුණක් නම්, මිනිස් – අලි ගැටුම සඳහා වගකිව යුතු රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය තවත් රුපියල් මිලියන 3000ක වියදමින්  තවත් කිලෝමීටර් 1,500 ක විදුලි වැටවල් ඉදිකිරීම සඳහා පිඹුරුපත් සැකසීමයි.  වසර 72 ක් තිස්සේ අසාර්ථක වූ මෙම විදුලිවැටවල් මගින් ගැටලුවට ප්‍රමාණාත්මක හෝ විසදුමක් ලැබේද ?  මෑතකදී අදාළ බලධාරීන් සමග පැවැති සාකච්ඡාවකදී රාජ්‍ය ගිණුම් කාරක සභාවේ (කෝපා) සභාපතිවරයා අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාගෙන් විමසා සිටියේ මෙම අතිරේක වැටවල් මගින් ගැටළුව විසඳනු ඇති බවට සහතික විය හැකිද යන්නයි. අලි ඇතුන් හැසිරෙන්නේ කෙසේදැයි ඔවුන් දැන සිටියේ නැතැයි ඔහු ප්‍රකාශ කළ බැවින් ඔහුට මෙම සහතිකය ලබා දිය නොහැකි විය.

එහෙත්, එසේ සහතිකයක් ලබාදිය හැකි අය ද සිටිති; ඒ ජාතික ප්‍රතිපත්තිය වැඩිදියුණු කිරීමට සහාය වූ අය සහ ජනාධිපතිවරයා සඳහා ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම සකස් කිරීමට සහාය වූ අයයි. අලි ඇතුන් යම් ප්‍රදේශයකින් රඳවා තබා ගත හැකි හොඳම ක්‍රමය විදුලි වැටවල් වන නමුත් ඒවා නිසි ස්ථානයේ ඉදිකර ගත යුතුය. මිනිස් ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ප්‍රමුඛතාවය දිය යුතු බැවින් ගම් හා ගම් වගාවන් වටා වැටවල් ඉදි කළ යුතුය. මෙය මිනිස් ජීවිත ආරක්ෂා කරනවා පමණක් නොව, අලි ඇතුන්ට මිනිසාට හෝ තමාට හානියක් නොවන පරිදි ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික පරාසයන්හි සැරිසැරීමට ඉඩ සලසයි. වගාවන් අවට වැටවල් පුරන් කාලවලදී ඉවත් කිරීමට හැකි වන පරිදි සෘතුමය ලෙස නිර්මාණය කළ යුතුය. මෙය අලි ඇතුන් සහ අනෙකුත් වන සතුන් දිරි ගන්වන අතර ගොවියාට පරිසර සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් ලාභ ලබා ගත හැකිය.

සංරක්ෂණ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් වයඹ සහ උතුරු මැද පළාත්වල ගම්මාන 30 කට අධික සංඛ්‍යාවක මෙම ක්‍රමය නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස දියත් කර ඇති අතර එය සියයට සියයක්ම සාර්ථක බව ඔප්පු වී ඇත. මෙයට හේතුව දේශීය ගැමියා සහ ගොවි සමිතිවලට වැටවල් වල අයිතිය හිමිවීමයි. ඔවුන් ඒවා ඉදිකර, නඩත්තු කිරීම හා කළමනාකරණය සිදු කරන බවට සහතික වේ. ඊට අමතරව, සෑම ගොවියෙක්ම එහි නඩත්තුව සඳහා නාමික ගාස්තුවක් ගෙවන අතර, එම නිසා එහි සාර්ථකත්වය සහතික කිරීම සඳහා මූල්‍ය ආයෝජනයක් ඇත. මෙය විදුලි වැට නඩත්තු කිරීමේ බර මහජන පසුම්බියෙන් ඉවත් කරයි.

අනාගතය දෙස බලන්න

1949 දී වනජීවී සංරක්ෂණය පිළිබඳ කමිටුව නිවැරදිව තේරුම් ගත් දෙය නම් රාජ්‍ය සේවා නියුක්තිකයන් අතර සම්බන්ධතාවයක් තිබිය යුතු බවයි. අලි ඇතුන්ගේ පමණක් නොව, සියලු විශාල ක්ෂීරපායින්ගේ සෞඛ්‍යයට ඒවා ඉතා වැදගත් වන්නේ ජාන අන්තර් හුවමාරුව සහතික කිරීම සහ මිනිස් වාසස්ථාන හා වගාවන්ට මැදිහත් වීම වැළැක්වීම සඳහා ය. 

කෙසේ වෙතත්, මේවා විද්‍යාව හා භූ දර්ශන පදනම මත පදනම් විය යුතු අතර එය විශේෂයන්ගේ චලනය මත රඳා පවතී. වන සතුන් (වනාන්තර සතුන්ට සිතියම් කියවීමට නොහැකිය) ආහාර හා ජලය සෙවීමේදී එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට මාරුවීමේදී සියවස් ගණනක් පැරණි උරුම ඉගෙනීම්වලට ඇලී සිටින අතර, ඔවුන්ගේ වර්ගයේ අනෙකුත් රංචු සමඟ මිශ්‍ර වේ. මෙම අධ්‍යයනයන් මඟින් වන සතුන් විසින් භාවිතා නොකරන ප්‍රදේශ සංවර්ධනය සඳහා මුදා හැරිය හැකි බව ද දක්වා ඇත.

එය නිවැරදිව කියා ඇති පරිදි, ශ්‍රී ලංකාව සිය ජනතාවගේ ජීවනෝපාය සඳහා කෘෂිකර්මාන්තය මත බොහෝ සෙයින් රඳා පවතින නමුත් වනාන්තර එළි පෙහෙළි කිරීම එය අත්හදා බැලීමට උමතු ක්‍රමයක් වන අතර, විශේෂයෙන් පවත්නා ගොවිතැන් ක්‍රම අකාර්යක්ෂම හා ඵලදායිතාව අඩු බැවින්, වර්ෂාපතනය සහ ජල පෝෂක ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වනාන්තර ඉතා වැදගත් වේ. වන විනාශයේ ප්‍රතිඵලය වනු ඇත්තේ කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ජලය සම්පාදනය හීන වීම පමණි. ඒ සමග නිර්මාණය වන ඍණාත්මකතා මත දැනටමත් ආදායම් වගුවේ පහළින් සිටින ගොවීන් තවදුරටත් දරිද්‍රතාවයට ඇද වැටෙනු ඇත.

නීතිවිරෝධී ලෙස සහ වෙනත් රාජ්‍ය වනාන්තර ඉවත් කිරීම සඳහා වන කැබිනට් අනුමත ප්‍රතිපත්තිය යටතේ වනාන්තර කැපීම මගින් සිදුවන්නේ පාරිසරික හායනය, කෘෂිකාර්මික ව්‍යසනය සහ මිනිස් – අලි ගැටුමෙහි හි වැඩි වීමක් පමණි.

හෙට සඳහා ඉතිරිව ඇත්තේ කුමක්ද?

නිදහසින් පසු වෙන කවරදාකවත් නොවූ පරිදි අද ගනු ලබන තීරණ වත්මන් පරම්පරාවට ද බලපාන බව සහතිකය‍. වර්තමාන තත්ත්වයට ශ්‍රී ලංකාවට ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක අවස්ථාවකි. මෙයට හේතුව සෑම දෙයක්ම තීරණාත්මක මට්ටම්වල පැවතීමයි. වැරදි තීරණය නිසා ආපසු හැරවිය නොහැකි, හානිකර ප්‍රතිවිපාක ඉදිරි දශක ගණනාව තුළ සිදුවිය හැකිය.

රොහාන් විජේසිංහ විසින් groundviews.org වෙත සම්පාදිත ලිපියක පරිවර්තනයකි

Ad Widget

Recommended For You

About the Author: Editor(T)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *